وبلاگ شخصی

نشریه حسابداری

حسابداری مدیریت :

مدیریت بر مبنای فعالیت

 

تهیه کننده:

      امین مدیرزارع   

پاییز 1391

 

تاریخچه

دراواخر دهه ی 1990 میلادی هزاران مورد از اجرای سیستم مدیریت بر مبنای فعالیت یا سیستم هزینه یابی بر مبنای فعالیت در سراسر جهان گزارش شده است. از زمان فروش تجاری نرم افزار سیستم مدیریت بر مبنای فعالیت بیش از15 تا 20 گذشته است.اگر چه بنگاهای اقتصادی زیادی مدیریت برمبنا ی فعالیت را به کار گرفته اند اما هنوز سیستم های  سنتی مدیریت بهای تمام شده رواج زیادی دارد .

به تازگی تعدادکمی ازبنگاه های اقتصادی سیستم مدیریت بر مبنای فعالیت را برای پوشش کل سازمان به کار گرفته اند به دلیل اینکه اجرای مقدماتی سیستم مدیریت بر مبنای فعالیت مستلزم اجرای آن در یک بخش یا چند بخش یک کارخانه و سپس درکل فرایند کارخانه آغاز می گردد.،زیرا اصلاح کامل سیستم اطلاعاتی مدیریت گران و زمان بر است.

تعریف مدیریت بر مبنای مدیریت

•    با استفاده از اطلاعات سیستم هزینه یابی بر مبنای فعالیت ،برنامه ی مناسب بهبود فرایندها،فعالیتها،کیفیت محصولات وخدمات را تدوین کرده و اقدامات ضروری را برای بهبود کیفیت عملیات ، محصولات ،خدمات وکاهش هزینه انجام   می دهد.

 

مدل اتحادیهای بین المللی بنگاههای تولیدی پیشرفته :

•   مدیریت برمبنای فعالیت را به عنوان مسیری یا فرایندی برای بهبود ارزش محصولات وخدمات ارائه شده به مشتریان و سود حاصل از این ارزش متمرکز میشود.

 این فرایندها شامل :

•         الف) تحلیل محرک هزینه

•         ب)تحلیل فعالیتها

•         ج)تحلیل عملکرد

•       الف) تحلیل محرک هزینه :

•   محرک هزینه مشخصه یک رویدادیا فعالیت که منجر به وقوع هزینه می شود.برای مدیریت درست هزینه های یک فعالیت باید عامل ایجاد کننده ی آن فعالیت شناسای شود وتکنیک تحلیل محرک هزینه نیز این کار را انجام می دهد.

 

 

•       ب)تحلیل فعالیت :

•          فرایند شناسایی فعالیت های با ارزش افزوده وبدون ارزش افزوده است.

•   در تحلیل فعالیت ،باید فعالیتهای عمده ومراکز این فعالیتها برای استفاده در هزینه یابی بر مبنای فعالیت شناسایی شوند.و همچنین چه تعداد فعالیت در همدیگر تلفیق شده ومراکز فعالیت را تشکیل دهند به نتایج حاصل از تحلیل هزینه –منفعت بستگی دارد.

•       ج) تحلیل عملکرد :

•   تحلیل عملکرد،فرایند شناسایی معیارهای مناسب برای گزارش عملکرد مراکز فعالیت ها با دیگر بخش های بنگاه اقتصادی متناسب با اهداف هر یک فعالیت با بخشهای مزبور است. هدف تحلیل عملکرد شناسای بهترین شیوه های اندازه گیری عملکرد، عواملی است که برای محرک بهبود مستمر،مهم هستند.

 

•       اهداف مدیریت بر مبنای فعالیت :

•         1)تعیین واجرای اولویت های راهبردی بنگاه اقتصادی

•   2)اندازه گیری وتجزیه وتحلیل عملکرد با هدف جستجوی طرح های محصول با هزینه ی پایین ،فرصت های کاهش هزینه وبهبود کیفیت

•         3)شناسایی نواقص در روابط با تامین کنندگان مواد اولیه

•         4)هدایت مخارج سرمایه ای به سوی سود آورترین فرصت های سرمایه گذاری

•       مبانی نظری مدیریت بر مبنای فعالیت :

•   اهداف مدیریت بر مبنای فعالیت با تاکید بر مدیریت صحیح فعالیتها تحقق می یابد. تحقق خواسته های مشتریان یک جیز است وسودمندی این خواسته ها جیز دیگری است. کافی نیست به سهامداران گفته شود شرکت بیشترین کیفیت رادر بین شرکتهای رقیب دارد وبیشترین رضایت مربوط به مشتریان این شرکت است. درحقیقت ،مدیریت فعالیتها صرفا“یک وظیفه نگهبانی ،امانت داری وتولید محصول نیست بلکه شامل فرایند اصلاح و بهبود مداوم ومستمر همه ی جنبه های فعالیت های بنگاه اقتصادی است .این فرایند شامل بررسی وشناسایی فرصت ها وموقعیت ها برای اصلاح است واین بررسی نیر مستلزم مطالعه دقیق وکارشناسی فعالیت ها است.

•          

•       فرآیند بهبود عملکرد فعالیت ها

•          مرحله ی اول: تحلیل فعالیتها

•         مرحله ی دوم : شناسایی محرک های هزینه

•         مرحله ی سوم : اندازه گیری عملکرد فعالیت ها

•       مرحله ی اول: تحلیل فعالیتها

•         موارد مهم در تحلیل فعالیتها عبارتند از :

•         الف) شناسای فعالیتهای فاقد ارزش افزوده

•         ب)تحلیل فعالیتهای مهم

•         ج)مقایسه ی روش انجام فعالیت با روش های مطلوب انجام فعالیت

•         د)بررسی رابطه ی بین فعالیت

•       الف) شناسایی فعالیتهای فاقد ارزش افزوده :

•   فعالیتهای که نه برای مشتری ارزش دارد ونه برای تحقق اهداف شرکت یا بنگاه اقتصادی ضروری هستند باید حذف شوند .

•   فعالیتهای ضروری ودارای ارزش افزوده در شرکتها وبنگاههای اقتصادی بر دودسته اند:

•         * فعاليتهايي كه براي مشتريان شركتها ضروري است.

•         * فعاليتهايي كه براي تحقق ماموريت واهداف بنگاه اقتصادی لازم است.

•       ب) تحلیل فعالیتهای مهم :

•   هر بنگاه اقتصادی و شرکتهای تولیدی معمولا 100تا150فعالیت دارند .تحلیل هم زمان این فعالیتها کار ساده ای نیست بنابراین تاکید روی فعالیتها یی خواهد بود که برای عملیات بنگاه اقتصادی و شرکتهای تولیدی یا مشتریان ضروری ومهم است وامکان اصلاح وبهبود این فعالیتها نیز وجود دارد.

•         ج) مقایسه ی روش انجام فعالیت با روش های مطلوب انجام فعالیت :

•   هر فعالیت باید قابل مقایسه با فعالیت مشابه دربخش های دیگر بنگاه اقتصادی یا دربنگاه اقتصادی دیگر باشد.مقایسه ی شیوه انجام فعالیت  با روش مطلوب ،به تعیین میزان و وسعت اصلاح کمک می کند.

 

 

•       د) بررسی رابطه ی بین فعالیتها :

•   همه ي فعاليتها براي تحقق اهداف شركت در رابطه ای زنجیره ا ی انجام می شوند . رابطه ای این فعالیتها ی زنجیره ای باید طوری ایجاد شود که از زمان انجام کار و دوباره کاری به حداقل ممکن کاهش یابد.

•       مرحله ی دوم : شناسایی محرک های هزینه

•   در حقیقت فعالیت فاقد ارزش افزوده فاصله ی بیش از حد دو خط تولید است واین فاصله غیر منطقی محرک هزینه است وبا پیکربندی دوباره ماشین الات خطوط تولید امکان حذف ان وجود دارد.

•        

•       مرحله ي سوم : اندازه گیری عملکرد فعالیتها

•         الف) تدوین رسالت وماموریت شرکت

•         * کاهش زمان تولید

•         * بهبود و افزایش کیفیت محصولات

•          * بهبود ایمنی در عملیات تولیدی

•         ب) ابلاغ ماموریت ورسالت شرکت

ج) طراحی معیارهای اندازه گیری عملکرد فعالیت